سهام عدالت چیست و چگونه مدیریت آن را در دست بگیریم؟
 
روش های آزادسازی سهام عدالت
در راستای اجرای فرمان مقام معظم رهبری و موافقت ایشان با درخواست ریاست محترم جمهوری مبنی بر آزادسازی سهام عدالت، سازمان خصوصی‌سازی با همکاری و مشارکت سازمان بورس و اوراق بهادار و سایر نهادها در بازار سرمایه، اقدام به فراهم نمودن تمهیدات و اقدامات عملی لازم برای تحقق این امر نموده است تا با توجه به موارد سه‌گانه مورد تأکید معظم له شرایط بهره‌مندی هرچه سریع‌تر مردم از منافع و مدیریت سهام مذکور فراهم گردد. در همین ارتباط، هریک از مشمولین محترم سهام عدالت می‌توانند با مراجعه به سامانه سهام عدالت به نشانی samanese.ir در صورت علاقه‌مندی به مدیریت مستقیم یا غیر مستقیم سهام خود اقدام نمایند. بدیهی است در صورت عدم مراجعه به سامانه، سهام متعلقه به سهامداران به روش غیرمستقیم و توسط شرکت‌های سرمایه‌گذاری استانی مدیریت خواهد شد.
مدیریت مستقیم یا غیرمستقیم
دارندگان سهام عدالت می توانند به یکی از دو روش مستقیم یا غیر مستقیم سهام خود را مدیریت کنند. در روش مستقیم، شما کنترل سهام تان را در دست خواهید داشت. در این روش پس از اعلام دستورالعمل های معاملاتی از سوی بورس، خرید و فروش سهام عدالت امکان پذیر می شود.
در صورت انتخاب آزادسازی به روش مستقیم ( که انتخاب این روش قابل تغییر نخواهد بود)، مالکیت و مدیریت سهام عدالت به‌صورت مستقیم و بدون واسطه با لحاظ مراتب ذیل به ایشان تخصیص و انتقال می‌یابد:
به میزان سهام تخصیص‌یافته به هر فرد در شرکت‌های سرمایه پذیر سهام عدالت و به‌تناسب ارزش مقطع واگذاری، تعدادی از سهام 36 شرکت بورسی تخصیص خواهد یافت. علاوه بر آن اين دسته از مشمولین سهام عدالت، به ازاي سهام شرکت‌هاي غیر بورسی سرمایه پذیر سهام عدالت، سهام شرکت‌هاي سرمايه‌گذاري استاني را نیز دريافت خواهند نمود. در این حالت مسئولیت حفظ، نگهداری و مدیریت سهام اختصاص‌یافته به عهده سهامدار بوده و در راستای حفظ ارزش سهام تخصیص‌یافته، قابلیت نقل‌وانتقال سهام مزبور به غیر و فروش آن بر اساس محدودیت‌های زمانی و مقداری تعیین‌شده توسط شورای عالی بورس صورت خواهد گرفت. مطابق قانون تجارت سهامدار محسوب شده و از مزایای سهام تخصیص‌یافته ازجمله سود و ... بهره‌مند خواهند شد.
در روش مستقیم، امکان بهره‌مندی از دیگر فرصت‌های سرمایه­گذاری در بورس نظیر عرضه‌های اولیه نیز فراهم است.
در روش غیرمستقیم شما مدیریت سهام عدالت‌تان را به شرکت های سرمایه گذاری استانی واگذار می‌کنید و حق انتقال به غیر و دخل و تصرف در آن را ندارید. در حال حاضر سازوکار مشخصی برای مدیریت غیرمستقیم سهام عدالت توسط شرکت‌های سرمایه گذاری استانی ارائه نشده است.
در صورت تمایل به آزادسازی مستقیم سهام عدالت می‌توانید پس از انجام امور زیر ( مطرح شده در قسمت دریافت کد معاملاتی ) اقدامات لازم را انجام دهید.

 
دریافت کد معاملاتی
همه افراد پس از آزاد سازی سهام عدالت یا جهت فعالیت در بازار بورس و خرد و فروش سهام باید کد بورسی داشته باشند. کد بورسی از طریق سازمان بورس اوراق بهادار و واسطه کارگزاری ها صادر می شود لذا باید از طریق مراجعه به سامانه جامع اطلاعات مشتریان به نشانی "sejam.ir" نسبت به تکمیل فرم های مربوطه اقدام و پس از احراز هویت در کارگزاری های منتخب یا دفاتر پیشخوان منتخب سپرده گذاری ( که در سامانه سجام معرفی شده اند.)  با مراجعه به کارگزاری های موجود نسبت به ثبت نام و دریافت کد بورسی اقدام فرمایند. در شرایط فعلی کرونا جهت دریافت کد بورسی در کارگزاری بانک مسکن به صورت الکترونیکی انجام میگیرد و کافی ست فرم های تکمیل شده در آدرس https://maskanbourse.com/chelp را به صورت فیزیکی برای شعب این کارگزاری ارسال نمایید.

با این وجود دولت برای جلوگیری از ازدحام مردم در کارگزاری ها اعلام کرده پس از پایان مرحله اعلام مالکیت در خرداد ماه خودش نسبت به صدور کد بورسی برای دارندگان سهام عدالتی که روش سهام داری مستقیم را انتخاب کنند توسط شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه صادر می کند و برای آنها ارسال می کند، لیکن سهامداران می‌بایست در بازه زمانی مقرر به سامانه سجام مراجعه و نسبت به تکمیل اطلاعات و دریافت کد معاملاتی اقدام نمایند.
 
تصمیم با شما است که خودتان با اخذ مستقیم کدبورسی از طریق کارگزاری ها و به صورت کاملا رایگان، زودتر این روند را دنبال کنید و یا صبر کنید تا یک ماه دیگر دولت کد بورسی شما را تخصیص دهد و ارسال کند.
لازم به ذکر است سهامدار دو ماه پس از تاریخ انتخاب روش مذکور می‌توانند با مراجعه به سامانه "ذینفعان بازار سرمایه" از تعداد سهام تخصیص‌یافته نزد شرکت‌های سرمایه پذیر سهام عدالت مطلع شوند. شایان‌ذکر است بهره‌مندی از خدمات قابل‌ارائه ازجمله ایجاد امکان معامله پذیری سهام تخصیص‌یافته در آینده، منوط به مراجعه به سامانه سجام، ثبت‌نام و احراز هویت در مراکز تعیین‌شده می‌باشد.
 

فروش سهام عدالت در بورس یا عرضه در بازار سرمایه

پس از طی کردن همه مراحل بالا شما امکان فروش سهام عدالت خود در بورس را پیدا می کنید و لازم است با نام کاربری و رمزی که کارگزاری در اختیار شما قرار داده وارد صفحه معاملاتی خود شوید و با قیمتی که مد نظرتان است سهام عدالتتان را عرضه کنید. پس از فروش سهام عدالت در بورس مبلغ آن به حساب کاربری شما در کارگزاری منتقل می شود و اگر قصد دریافت آن را دارید باید گزینه دریافت وجه نقد را در صفحه بورسی خود انتخاب و پس از وارد کردن مبلغ گزینه تایید را بزنید. پس از آن ظرف 24 ساعت یعنی 2روز کاری بعد مبلغ به حساب شما منتقل می شود.

مبلغ سهام عدالت شما به حسابی واریز می شود که در مراحل ثبت نام به عنوان حساب بانکی اصلی خود به کارگزاری معرفی کردید و اطلاعات حساب و شمار شبای آن را داده اید.
 
 

آیا سهام عدالت را بفروشیم یا نگه داریم؟

نکته نخست آنکه سبد شرکتهای سهام عدالت شامل ارزشمندترین شرکت های بورسی هستند و نگه داری آنها ارزشمند است و در بلند مدت رشد خواهد کرد. لذا افرادی که به مبلغ سهام عدالت خود نیاز ندارند می توانند به آن به چشم یک سرمایه گذاری نگاه کنند و آن را نگه دارند.

نکته بعدی آنکه با ازادسازی سهام عدالت احتما افراد زیادی برای فروش سهام خود رد روزهای ابتدایی اقدام می کنند و همین موضوع باعث کاهش قیمت سهام آن خواهد شد. لذا کسانی که سهام خود را برای مدتی نگه دارند با قیمت های بهتری در آینده می توانند آن را بفروشند.